|
Dırejan aşireti, Kürtlerin en eski aşiretlerinden birisidir. Aşiretin adını Kürtçedeki "Yol alan" anlamına gelen "Dı re bun"'dan, kimi rivayete göreyse Kürtçe'deki "Uzunlar" anlamına gelen "Drejan" kelimesinden aldığı söylenmektedir. Geçmişi Zerdüşt Peygambere kadar uzanan Dırejanlılar tarihte "Rodi" aşireti olarak anılmaktadırlar. Selahaddin Eyyubi ile aynı aşiretten olan Dırejanlılar, Yavuz Selim'in Doğu Anadolu'daki hakimiyetinden sonra Fırat havzasına yerleşirler. Özellike Safevi tehlikesine karşı konuşlanan aşiretlerden birisi olarak Urfa, Diyarbakır, Adıyaman, Sivas, Malatya ve Haymana arasında yer değiştirirler. Günümüzde Dırejan aşireti'nin çoğunluğu, Malatya merkez ve ilçeleri Yazıhan, Hekimhan, Arguvan ile Sivas'ın Kangal ilçesinde yaşamaktadırlar. Ayrıca Şanlıurfa, Antep, Adıyaman Malatya ve Sivas illerine dağılmış vaziyette hayatlarını sürdürmektedirler. Dırejanlılar halen yarı göçebe olarak yaz aylarında Yama Dağları'na yaylaya çıkmaktadırlar. Yazıhan Aşiretin bölgedeki merkezi konumundadır ve ilçe belediye başkanları bu aşiretin üyelerinden seçilmektedirler. Ancak siyasette aktif olamayan Drejanlılar bölgede henüz bir millet vekili çıkaramamıştır.
Ehli Sünnet Vel Cemaat İtikadına tabi olan Dırejanlılar, Hanefi fıkhına tabidirler. Yakın döneme kadar ağalık kurumunu görülmekte olduğu aşiretin bilinen son ağası Hasan Ağa'dır. Genel anlamda Direjan aşiretindeki ağalık kurumu toprağa dayalı ağalık geleneğinden ayrılmaktadır. Boylar federasyonu olarak değerlendirilelebilecek olan Drejan aşiretinde ağalar, zenginliklerinden çok asalet ve cesaretleriyle öne çıkmışlardır. Aşiret içinde Şatıroğulları kabilesi merkezi bir konuma sahiptir. Bilinen büyük ağların hepsi Şatıroğularındandır. Topal Ali, Şorıklı Şatır, Alika, Deli Sılo, Şadzade Mustafa (Müst Efendi), Ali Rıza, Hasan Ağa gibi.Aşiretin önde gelen isimlerinden biri Ali TOPTAŞ'tır. Devletin üst kademelerinde görev yapmıştır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nda müfettişlik, bölge müdürlüğü, genel müdürlük ve müsteşarlık görevlerinde bulunmuştur.
Yaklaşık iki yüz bin nûfus ile Türkiye'nin en büyük aşireti olarak bilinen Drejan Aşiret'inin ülke dışındada birçok halkı vardır. "Drejan" isminin yazılışı doğru değildir, doğrusu "Dırêjan" dır. Kürtçede Dırêj "uzun" anlamına gelmektedir.
Ayrıca Muhsin Şavata'nın Yaptığı Uzun çalışmalar sonucu yazdığı ve Drejan filminde anlatılan tarihçede aynen şu şekildedir; Yorumlar (2) | Favori olarak ekle (0) | Bu yazıyı web sayfanızda alıntılayın | Görüntüleme sayısı: 423 |